Portugal (bijgewerkt 7 oktober 2016)

Portugal is aangesloten bij het Haags adoptieverdrag.

Wachtlijst

Voor Portugal wordt een wachtlijst aangehouden. De wachtlijst is dynamisch , dit houdt in dat niet de inschrijfduur bij de NAS, maar de voorkeuren van de adoptieouders bepalend zijn voor de wachtlijstvolgorde.

Cliënten worden voor een intake uitgenodigd op het moment dat de landenprocedure ook daadwerkelijk kan worden opgestart. Op die manier werken we altijd met de meest actuele gegevens bij de opstart van uw procedure.

Wie kunnen adopteren

Adoptie vanuit Portugal staat open voor aspirant adoptief ouders met een volgende achtergrond:

  • Gehuwden in een m/v, m/m of v/v relatie met een aanvraag door beide ouders gezamenlijk. U bent op moment van intake beiden tenminste 25 jaar en tenminste 4 jaar getrouwd;
  • Gehuwden of samenwonenden in een m/v, m/m of v/v relatie met een aanvraag door één van de partners. De aanvragende partner dient tenminste 30 jaar te zijn, de leeftijd van de niet aanvragende partner telt mee bij het bepalen van de maximale leeftijdsgrens. Op basis van de leeftijdscriteria valt er geen voordeel te behalen bij een alleenaanvraag;
  • Alleenstaande vrouwen die tenminste 30 jaar zijn;
  • Alleenstaande mannen die tenminste 30 jaar zijn;
  • Samenwonenden m/v, m/m, v/v dienen een samenlevingsovereenkomst of geregistreerd partnerschap te hebben;
  • In alle gevallen bent u niet ouder dan 60 jaar op het moment van plaatsing van een kind. De WOBKA kent een maximale leeftijd voor aspirant adoptieouders van 46 jaar, maar het is mogelijk dat u na een beroep op ‘bijzondere omstandigheden' een verlengde goedkeuring voor adoptie krijgt. In dat geval geldt dus de maximale leeftijd zoals die in Portugal wordt aangegeven indien de Nederlandse beginseltoestemming over het 60e jaar zou reiken;
  • Indien u ouder dan 50 jaar bent, mag het leeftijdsverschil met een kind, of met de kinderen bij een sibling, niet meer dan 50 jaar zijn.

Gezien de achtergrond van de kinderen (zie verder) neemt de NAS alleen aanvragen in behandeling van aspirant adoptieouders die open staan voor:

  • de opname van een kind met een combinatie van meerdere special needs;
  • een ruime marge in leeftijdsgrenzen in combinatie met een achtergrond van special needs.

Ruime openheid voor special needs en leeftijdsgrenzen moeten blijken uit uw gezinsrapport en uw inschrijfformulier. Deze voorwaarde geldt zowel voor aanvragen door alleenstaanden als aanvragen door stellen. De NAS beoordeelt of de aangegeven grenzen voor leeftijd en de aangegeven ruimte in special need voldoende zijn voor dit adoptieprogramma en bepaalt daarmee toelating tot dit programma.

Een plaatsing vanuit de Portugese gebiedsdelen Madeira (voor de kust van westelijk Afrika) of de Azoren (in de Atlantische Oceaan) behoort ook tot de mogelijkheden, indien het kind tot moment van plaatsing in één van deze gebiedsdelen woonachtig is. Voorwaarde voor toelating tot dit adoptieprogramma is dat u in staat bent om ook naar deze eilanden te reizen. Het is niet mogelijk om de eilanden uit te sluiten in uw adoptieprocedure.

Adoptie vanuit Portugal is niet mogelijk voor aspirant adoptieouders die niet aan bovenstaand profiel voldoen.

Wachttijd tot voorstel

In Portugal is veel binnenlandse adoptie. Ook kinderen met special needs worden in Portugal zelf geadopteerd. Hierdoor kan de wachttijd tot voorstel variëren. Er worden ouders bij kinderen gezocht en de meest geschikte ouder krijgt de toewijzing. Het is op basis hiervan niet mogelijk om een indicatie voor de wachttijd tot voorstel te geven. De voorkeuren van aspirant adoptieouders ten aanzien van combinaties van special needs kunnen een rol spelen op de wachttijd.

Afreizen na voorstel

De kinderen in Portugal worden goed voorbereid op hun aankomende adoptie. Deze voorbereiding, de beschikbaarheid van het adoptieteam in een regio en van de rechtbank voor de overdracht van de voogdij zijn van invloed op de periode tot afreizen na acceptatie van een voorstel. Deze periode kan variëren van 2 weken tot 2 maanden.

Verblijfstijd

De verblijfstijd in Portugal is gemiddeld 6 weken. Zowel langere (tot 7 weken) als kortere verblijfstijd kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld als gevolg van de behoefte van een kind voor een rustige ingroei in het nieuwe gezin, feestdagen of de beschikbaarheid van de rechtbank.

U dient voor uw verblijf een appartement of huis te huren. Indien het kind het aan kan is het mogelijk om, in overleg, toeristische uitstapjes (dagtrips) te maken in Portugal.

Achtergrond van de kinderen

  • Adoptabiliteit

De meeste kinderen die voor adoptie in aanmerking komen, zijn verlaten of de ouders zijn uit de ouderlijke macht ontzet. In uitzonderingsgevallen is er sprake van vrijwillige afstand. De adoptabiliteit van een kind wordt door de rechtbank bepaald.

  • Etnische achtergrond

Relatief veel kinderen die in aanmerking komen voor adoptie hebben een Roma achtergrond.

Het kan voorkomen dat een kind een andere nationaliteit heeft, dit komt omdat hun biologische ouders daar geboren zijn. Indien een kind niet de Portugese nationaliteit heeft op moment van adoptie, dan kan een verblijfsvergunning voor Nederland nodig zijn. Dit is bekend op moment van voorstel.

  • Verblijfsplaats kinderen

Portugal kent (nog) geen systeem van pleegzorg. De kinderen zitten dan ook zonder uitzondering in een kindertehuis.

  • Special needs

Zie “gezondheid van de kinderen”.

  • Leeftijd kinderen

Vanuit Portugal zijn kinderen in de leeftijd vanaf circa 1 jaar plaatsbaar. Het is voor dit programma noodzakelijk om ruim open te staan in plaatsbare leeftijden.

Regelmatig worden ouders gezocht voor kinderen die ouder dan 6 jaar zijn. De Nederlandse wet kent de mogelijkheid om onder bijzondere omstandigheden ook kinderen ouder dan 6 jaar te plaatsen.

Volgens de Portugese wet worden kinderen van 12 jaar of ouder gehoord over de voorgenomen adoptie. Afhankelijk van de achtergrond en ‘wijsheid' van het kind, kunnen ook jongere kinderen vanaf 9 of 10 jaar gehoord worden.

  • Siblings

In Portugal zijn veel siblings in kindertehuizen. Het kan hierbij gaan om 2, 3 of 4 kinderen voor wie gelijktijdig adoptieouders gezocht worden. De Portugese Centrale autoriteit doet een grote inspanning om kinderen altijd bij elkaar houden. In uitzonderlijke gevallen kan er voor worden gekozen om siblings uit elkaar te halen. In een dergelijk situatie zal er voor worden gekozen om siblings zodanig te plaatsen bij families waarbij de kinderen wel op regelmatige wijze met elkaar in contact kunnen blijven.

De leeftijden in een sibling groep kunnen soms ver uit elkaar lopen. De NAS is zeker geïnteresseerd om in contact te komen met ouders die in staat zijn om oudere siblings op te nemen, waarbij één kind tot einde basisschool leeftijd mag zijn. Maar ook voor jongere siblings, of siblings met een groot onderling leeftijdsverschil komen we graag in contact met aspirant adoptieouders.

Gezondheid van de kinderen

Het overgrote deel van de kinderen zal een special needs achtergrond hebben. Hierbij gaat het om medische special needs in combinatie met risico's van bijvoorbeeld alcohol of drugs tijdens de zwangerschap en psychosociale belasting als gevolg van trauma's doorgemaakt voorafgaand aan de opname in het kindertehuis.

Veel voorkomende special needs zijn flinke ontwikkelingsachterstanden zowel psychomotorisch als cognitief of een combinatie van beiden, (gedeeltelijke) doofheid, slechtziendheid of blindheid, prematuur geboren kinderen met restverschijnselen, epilepsie, down, HIV, huislijk geweld, misbruik, verwaarlozing.

Door verwaarlozing in het oorspronkelijke gezin gevolgd door opname in een tehuis met relatief grote groepen en wisselende verzorgers kan een vertekend beeld ontstaan over de psychomotorische en soms ook over de cognitieve achterstand van kinderen, die na plaatsing snel ingelopen kan worden. Ook komt het voor dat kinddossiers medisch soms zwaar aangezet worden.

Het is belangrijk om te weten dat de NAS bij voorstel altijd uit zal gaan van de beschrijving uit het kinddossier. Uw gezinsrapport dient dan ook voldoende ruimte te hebben voor opname van een kind met aanzienlijke ontwikkelingsachterstanden en veel categorieën special needs. Daarbij dient u er rekening mee te houden dat er vaak wel grote winst te behalen valt ten aanzien van achterstanden, maar dat achterstanden in sommige gevallen niet (volledig) in te halen zijn.

Het komt ook voor dat er voor medisch gezonde kinderen een gezin wordt gezocht. Vrijwel zonder uitzondering betreft dit kinderen ouder dan 6 jaar zijn en die een belastte sociale achtergrond hebben ten aanzien van trauma's gecombineerd met ontwikkelingsachterstanden.

Zowel de alleenstaande aanvragers als de echtparen zullen er rekening mee moeten houden dat de kinderen een special needs achtergrond hebben waarbij sprake is van meerdere special needs. Indien u niet in staat bent om een kind met een medische en sociaal belaste achtergrond op te kunnen vangen, kunt u niet via dit contact adopteren.

Procedure

De procedure voor adoptie uit Portugal verschilt op een belangrijk punt aanzienlijk van andere landen. Kinderen vanuit Portugal komen niet op een adoptieuitspraak maar op een voogdij uitspraak naar Nederland.

In de Portugese wet staat dat voorafgaand aan de adoptie een kind 6 maanden verzorgd moet worden door de wensouders. Deze periode mag u in Nederland doorbrengen. In de verzorgingsperiode van 6 maanden maakt u 3 opvolgrapporten. Deze worden vertaald en via de NAS opgestuurd aan de Portugese Centrale autoriteit. Na 6 maanden mag de adoptie in Nederland worden aangevraagd, u hoeft hiervoor niet terug naar Portugal. Omdat de adoptieuitspraak onderdeel uitmaakt van uw procedure, wijst de NAS de advocaat aan die uw adoptieprocedure begeleidt. Totdat de rechtbank in Nederland uitspraak doet, stuurt u iedere 2 maanden via de NAS opvolgrapportages naar Portugal. Indien de rechtbank in Nederland niet snel werkt, kan het dus voorkomen dat u nog meerdere rapporten op moet sturen en u hiervoor ook vertaalkosten krijgt.

Na de adoptieuitspraak in Nederland heeft uw kind automatisch de Nederlandse nationaliteit. De papieren die bij de adoptieuitspraak horen moeten naar het Portugees vertaald worden en via de NAS opgestuurd naar Portugal. Hierna is uw adoptieprocedure afgerond.

De gedetailleerde procedure beschrijving wordt voorafgaand aan de intake opgestuurd aan de aspirant adoptieouders.

Geslachtsvoorkeur

Het is mogelijk om een voorkeur voor een geslacht op te geven indien deze voorkeur voor u van essentieel belang is. Het opgeven van een expliciete voorkeur kan echter vertragend werken in uw procedure. Indien u slechts een lichte voorkeur hebt voor een geslacht, maar u staat ook open voor opname van een kind van een ander geslacht, adviseren wij u om geen geslachtsvoorkeur op te geven.

Kinderen meenemen op de adoptiereis

Portugal is een plezierig land om te verblijven en bijzonder kindvriendelijk. De NAS vindt het wenselijk dat kinderen die al in het gezin aanwezig zijn mee gaan op de adoptiereis.

Adoptiekosten

Tijdens de intake informeren we u gedetailleerd over de adoptiekosten voor Portugal. Een indicatie van de kosten kunt u elders op de website aantreffen.