HAÏTI

 

Samenvatting periode januari 2010 – maart 2014

Na de aardbeving in januari 2010 heeft de NAS het initiatief genomen om de kinderen, die al in procedure waren voor adoptie door Nederlandse ouders, uit Haïti te evacueren. Hiervoor werd door de NAS onder meer een vliegtuig gecharterd en heeft de NAS coördinatie van de luchtbrug op zich genomen. Na een ongekende internationale samenwerking zijn op 21 januari 2010 meer dan honderd kinderen aangekomen op de vliegbasis Eindhoven.

Na aankomst van de kinderen is nog in januari 2010 door de NAS het adoptiecontact Haïti opgeschort. Deze opschorting is eind 2010 overgenomen door de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. In september 2011 heeft de Staatssecretaris de Tweede Kamer een brief gestuurd met betrekking tot het ongedaan maken van de opschorting van interlandelijke adopties uit Haiti, onder voorwaarden. Met een proeftraject in samenwerking met het Ministerie van Veiligheid en Justitie zijn de procedures beheerst en gecontroleerd herstart. Gedurende de proef is er formeel nog sprake van opschorting van het contactland Haïti. Aan volledige herstart van het contact Haïti, zijn door de Staatssecretaris de volgende eisen gesteld:

  • het bekrachtigen van de nieuwe adoptiewet in Haïti en het toekennen van bevoegdheden en middelen aan de IBESR, waardoor deze in staat wordt gesteld om de rol die haar is toebedeeld ook uit te voeren;
  • het aanstellen, onder verantwoordelijkheid van het Permanent bureau van het Haags verdrag, van een internationale adoptiecoördinator in Haïti ter ondersteuning aan het proces van herziening van adoptie in Haïti.

Huidige stand van zaken (oktober 2014)

In 2013 is een internationale adoptiecoördinator onder verantwoordelijkheid van het Permanent Bureau van het Haags Verdrag gestart met werkzaamheden inzake adoptie vanuit Haïti. De nieuwe adoptiewet in Haïti is aangenomen en op 15 november 2013 gepubliceerd in het Staatsblad “Le Moniteur”. Het Haags Verdrag is per 1 april 2014 in werking getreden.

De IBESR heeft onder leiding van de directeur een enorme en positieve ontwikkeling doorgemaakt. Er is een reglement opgesteld om de adopties naar model van de nieuwe wet te reguleren en de IBESR heeft buitenlandse organisaties geaccrediteerd. Voor Nederland heeft de NAS accreditatie ontvangen. De IBESR heeft inmiddels ook afgekondigd, conform de nieuwe wet- en regelgeving dat zij de verantwoording voor de matching van de kinderen heeft overgenomen van de kindertehuizen. Ook dit vindt de NAS een positieve ontwikkeling. Deze wijzigingen houden in dat de NAS in het proces van matching inmiddels samenwerkt met de IBESR in plaats van met afzonderlijke kindertehuizen.

Na de aardbeving zijn sinds 2013 voor het eerst weer kinderen door Nederlandse ouders geadopteerd. De eerste 7 kinderen in 2013 en in de periode januari tot oktober 2014 nog eens 9 kinderen.

Blik naar de toekomst

De NAS en het Ministerie van Veiligheid en Justitie werken samen in een Nederlands plan van aanpak voor de herstart van de interlandelijke adopties uit Haïti. Uitgangspunt hierbij is de beheerste herstart zoals deze sinds 2012 wordt gehanteerd. De IBESR heeft aan de NAS een quotum verstrekt, dit quotum past binnen de aanpak van de beheerste herstart.

De wachtlijst van de NAS is opengesteld voor nieuwe inschrijvers. Nadrukkelijk geven we hierbij aan dat er wordt gewerkt met een dynamische wachtlijst ,daarbij gekeken naar de behoefte vanuit Haiti.

.

Haïti – bemiddelingsinformatie

Haïti heeft het Haags adoptieverdrag ondertekend, het Verdrag is per 1 april 2014 in werking getreden. Na de het van kracht worden van het Haags Adoptieverdrag zal het nog geruime tijd duren voordat de adopties uit dit land ook erkend worden volgens het Verdrag. Pas voor aspirant adoptieouders die een BKA nummer hebben dat is afgegeven op een datum die ligt na de dag van inwerkingtreding van het Verdrag, zal de adoptie worden erkend als Verdragsadoptie. Dit is niet uniek voor Haïti, ook bij de invoering van het verdrag voor andere landen, werd dit onderscheid gemaakt. In de praktijk zal de gewijzigde wet- en regelgeving van toepassing zijn ook op adopties die formeel nog niet onder het Verdrag vallen.

Dit houdt in dat adopties vanuit Haïti door ouders met een BKA nummer afgegeven voor 1 april 2014, moeten worden geformaliseerd met een adoptieprocedure naar Nederlands recht.

Contacten

De Haïtiaanse kinderbescherming – IBESR – is de partner van de NAS. De IBESR is in Haïti de Centrale autoriteit en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor de matching van kinderen bij aspirant adoptieouders. Het kind dat in uw gezin geplaatst wordt kan uit alle door de IBESR goedgekeurde tehuizen komen.

In het verleden plaatste de NAS kinderen vanuit de tehuizen Bresma in Port-au-Prince en GLA in Pétion Ville. Deze samenwerking blijft van kracht, maar de procedure en matchingen verlopen via de IBESR.

Wie kunnen vanuit Haïti adopteren

Conform de nieuwe wet, staat adoptie vanuit Haïti open voor:

  • Getrouwde stellen in een M/V huwelijk die 5 jaar getrouwd zijn en waarbij één van de partners tenminste 30 jaar is;
  • Samenwonende stellen in een M/V relatie, die tenminste 5 jaar aantoonbaar samenwonen en waarbij één van de partners tenminste 30 jaar is;
  • De oudste partner is op moment van matching niet ouder dan 50 jaar;
  • Alleenstaande heteroseksuele vrouwen die tenminste 35 jaar en maximaal 50 jaar zijn (op het moment van matching door IBESR);
  • In het gezin mogen biologisch eigen of geadopteerde kinderen aanwezig zijn; indien zij ouder dan 8 jaar zijn, wordt de mening van dit kind betrokken in de adoptieaanvraag

Op aangeven van de IBESR worden door de NAS op dit moment de bovengenoemde bepalingen naar de letter gehanteerd. Indien u aan deze voorwaarden niet voldoet, kunt u op dit moment niet uit Haïti adopteren. Bij het bepalen van de periode van huwelijksduur wordt niet gekeken naar de tijd van de relatie duur. Voor samenwoners die van plan zijn om te trouwen is het belangrijk om hier rekening mee te houden bij interesse in een adoptieprocedure vanuit Haïti.

Om de adoptieprocedure in Haïti te kunnen volgen, is het verder van belang dat u het volgende weet:

  • U bent in staat om binnen twee weken nadat u het voorstel kreeg, persoonlijk in Haïti aanwezig te zijn, het is niet mogelijk om deze periode uit te stellen. Indien u niet kunt afreizen, dan zal uw adoptieprocedure worden beëindigd;
  • Bij adoptie door een stel, ben u verplicht om beiden naar Haïti af te reizen voor de tussentijdse reis, ook indien de adoptieprocedure wordt gevoerd in naam van één van de partners;
  • Indien u niet in staat bent om (beiden) persoonlijk naar Haïti te reizen, dan kunt u niet uit dit land adopteren;
  • Uit het advies van de Raad blijkt dat u een kind kunt adopteren tenminste in de leeftijd van 0 – 4 jaar (48 maanden) en met een bandbreedte in leeftijd van minimaal 3 jaar. Dit is minimaal, een grotere marge in leeftijd en banbreedte is zeer wenselijk;
  • Indien na het intakegesprek blijkt dat de NAS de slagingskans van een bemiddeling vanuit Haïti beperkt of te klein acht, dan zullen we de procedure niet met u vervolgen. Dit om te voorkomen dat het quotum van de NAS ‘verstopt' raakt en daardoor kinderen die op adoptieouders wachten niet geadopteerd kunnen worden. We zullen dit in alle openheid met u bespreken.

Wachtlijst

De wachtlijst voor Haïti is open gesteld. Er geldt voor Haïti een dynamische wachtlijst: cliënten worden voor intake uitgenodigd indien hun adoptiewensen aansluiten bij het verwachtte profiel van de kinderen die in de tehuizen voor adoptie in aanmerking komen.

Voorrangsbeleid

Het voorrangsbeleid in verband met leeftijd is niet van toepassing. Aspirant adoptieouders die openstaan voor opname van kinderen met de volgende achtergrond, kunnen mogelijk wel voorrang krijgen op de wachtlijst:

  • opname van een sibling of tribling waarbij de oudste 5 jaar of ouder mag zijn;
  • opname van een kind met special needs in het algemeen en Sikkelcel of Hepatitis B in het bijzonder.

Het is belangrijk dat op moment van inschrijving al uit uw gezinsrapport blijkt dat de Raad voor de Kinderbescherming hierin positief heeft geadviseerd. Bij de bepaling van de wachtlijstvolgorde zal de NAS rekening houden met deze toestemming.

Procedure

De nieuwe procedure van de IBESR is van toepassing.

  • Uw dossier wordt door de NAS opgestuurd naar Haïti, en wordt door een lokale vertegenwoordiger van de NAS voor legalisatie aangeboden. Na legalisatie wordt het dossier ingediend bij de IBESR voor registratie en acceptatie. Deze twee stappen kunnen meerdere maanden in beslag nemen.
  • Na registratie en acceptatie bij de IBESR, kunt u gematched worden.
  • Voorafgaand aan de matchingsprocedure is het kind volgens vaststaande procedure adoptabel verklaard. Gedurende deze periode wordt beoordeeld of er voor de afstandsouders andere alternatieve mogelijkheden zijn dan hun kind ter adoptie af te staan. Dit wordt door de IBESR intensief begeleid.
  • Nadat de IBESR het matchingsdossier administratief heeft afgehandeld, ontvangt de NAS het kinddossier. Het kindvoorstel wordt door de NAS getoetst aan het advies van de Raad voor de Kinderbescherming en de Nederlandse wet. Wanneer de NAS het kindvoorstel accepteert, zal het dossier voor instemming worden doorgestuurd aan het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Wanneer ook die akkoord is, mag de NAS u het voorstel doen!
  • Binnen 2 weken na het voorstel reist u af naar Haïti voor de tussentijdse reis van 15 dagen.
  • Na uw tussentijdse reis zal de procedure via de rechtbank in Haïti vervolgd worden. Na goedkeuring van de adoptie door de rechtbank, worden de verschillende stukken opgemaakt en gelegaliseerd.
  • Volgende stap is indienen van uw dossier bij MOI (Ministry of Interior). Wanneer ook MOI het dossier heeft goedgekeurd mag het Haïtiaanse paspoort aangevraagd worden bij het passport office.
  • Als laatste stap aan Haïtiaanse zijde zal de IBESR reistoestemming voor het kind afgeven. Deze instemming wordt afgegeven wanneer uw reisdatum bekend is.
  • Gelijktijdig met de aanvraag van het Haïtiaanse paspoort vraagt de NAS het inreisvisum en de MVV voor Nederland en het transitvisum voor Curaçao aan. Na afgifte van het Haïtiaanse paspoort kan de ambassade in Washington het inreis- en transitvisum afgegeven en de adoptiepapieren akkoord verklaren.
  • Wanneer dit alles volledig afgerond is, wordt u uitgenodigd om af te reizen voor de overdracht van uw kind.

Wachttijd tot voorstel

Gedetailleerde of beperkte wensen en grenzen van de aspirant adoptieouders kunnen van invloed zijn op de wachttijd.

In verband met de nieuwe wet, de nieuwe taakstellingen van IBESR is het voor de NAS op dit moment niet mogelijk om een goede voorspelling doen over een gemiddelde wachttijd tot voorstel.

Leeftijd van de kinderen

De kinderen zijn bij voorstel in de leeftijd vanaf 8 maanden tot 6 jaar. Plaatsing van siblings komt regelmatig voor, ook voor triblings worden met enige regelmaat adoptieouders gezocht. Het kan ook voorkomen dat kinderen ouder dan 6 jaar in aanmerking komen voor adoptie. Om redelijkerwijze matching mogelijk te maken dienen adoptief ouders minimaal een leeftijdsgrens van 0 - 48 maanden (bij matching), en minimaal 3 leeftijdsjaren bandbreedte te hebben. Dit moet blijken uit het advies van de Raad voor de Kinderbescherming in uw gezinsrapport.

Achtergrond van de kinderen

Het grootste deel van de kinderen worden door de ouders vrijwillig afgestaan. Een combinatie van factoren kan leiden tot afstand en adoptie, bijvoorbeeld armoede, gezinssamenstelling, medische achtergrond van de ouders of het kind. In een enkel geval is er sprake van verlating.

In het verleden maakte een DNA test deel uit van het kinddossier. De NAS is voorstander van DNA testen om de ouder/kind band te bevestigen. Nu Haïti Verdragspartner is geworden en de matching door de IBESR is overgenomen, is het niet bekend of het mogelijk blijft om DNA testen te doen. De NAS is hierover in overleg met de partners zowel in Nederland als in Haïti. De IBESR is verantwoordelijk om de sociaal maatschappelijke achtergrond van het kind vast te stellen alsmede de adoptabiliteit.

Siblings en triblings

Het is mogelijk om siblings te adopteren, ook voor triblings worden soms adoptieouders gezocht. In de meeste gevallen zal het gaan om een biologische sibling, in uitzondering om een sociale sibling. Het is onwaarschijnlijk dat er een sociale sibling voor adoptie wordt aangeboden met een kind jonger dan 18 maanden.

Gezondheid van de kinderen

In de meeste gevallen zullen de kinderen een medisch en sociaal belaste achtergrond hebben.

Door de situatie voorafgaand aan de plaatsing in het kindertehuis, zijn veel kinderen in slechte of zeer slechte conditie wanneer zij in het tehuis worden opgenomen. In de periode dat zij in het kindertehuis wonen, verbetert de conditie van de kinderen aanzienlijk, maar niet helemaal. Op moment van opname in het adoptiegezin kan het dan ook voorkomen dat kinderen nog te maken hebben met bijvoorbeeld ondervoeding en (ontwikkelings)achterstanden. Daarnaast komen darmparasieten, huid aandoeningen, luchtweg aandoeningen, oor en oog ontstekingen, langdurige verkoudheid en dergelijke veel voor. Dit is in Nederland goed te behandelen en zal niet van blijvende aard zijn. Het kan ook voorkomen dat een kindje wel een blijvende aandoening heeft. Dit zal bij het voorstel worden doorgesproken met de betreffende ouders aan wie het voorstel wordt gedaan.

Bij Haïtiaanse kinderen komt vaak sikkelcelziekte voor, een erfelijke aandoening van bloedarmoede. Sikkelcel is in Nederland goed behandelbaar. Voor meer informatie kunt u o.a. kijken op www.sikkelcel.nl en www.erfocentrum.nl Het dragerschap van sikkelcel ziekte is geen special need en wordt dan ook niet als begrenzing in de adoptiewens erkend.

Door de leefomstandigheden van veel kinderen in de periode voordat ze voor adoptie worden afgestaan, hebben sommige kinderen al jong kennisgemaakt met de harde kant van het leven. Kinderen zijn enorm flexibel en met goede begeleiding kunnen ze deze ervaringen een plaats geven. De NAS adviseert in de adoptieprocedure voor Haïti nadrukkelijk opvoedingsondersteuning in de vorm van video-interactiebegeleiding (VIB) waardoor u als ouders handvatten krijgt om uw kind hierbij goed te begeleiden. In het verleden is VIB voor het overgrote deel van de kinderen afdoende gebleken voor adoptie gerelateerde ondersteuning na thuiskomst.

Geslachtsvoorkeur

Het is mogelijk om een geslachtsvoorkeur op te geven, tijdens een intake nemen we dit uitgebreid door. Een opgegeven voorkeur kan, zeker in combinatie met begrenzing in leeftijd en special needs, leiden tot een langere wachttijd.

Tussentijdse reis

In de procedure voor Haïti is er twee keer sprake van reizen naar het land. De eerste keer is nadat de IBESR de matching tussen het kind en u goedkeurde. Gedurende deze tussentijdse reis maakt u kennis met het kind en accepteert u persoonlijk bij de rechter het voorstel. Gezien de nieuwe regels van de IBESR moet u binnen 2 weken nadat u het kindvoorstel kreeg in Haïti zijn. Indien u de procedure in Haïti volgt, dient u hiertoe in staat te zijn. U verblijft 15 dagen in Haïti, waarbij we samen met u bepalen wat de beste verblijfsplaats is in deze periode. Bij het tussentijds afreizen bent u verplicht om te reizen. Indien u niet in staat bent om zelf te reizen, kunt u niet uit Haïti adopteren. Bij adoptie door een stel bent u beiden verplicht om af te reizen, ook wanneer er sprake is van een aanvraag door één van de partners zoals bij samenwonen het geval is.

Afreizen na afronding van de adoptie

De proceduretijd in Haïti is van vele factoren afhankelijk en het is niet mogelijk om een precieze tijd aan te geven. U dient rekening te houden met een wachttijd tot het ophalen van uw kind van gemiddeld 6 tot 10 maanden, maar kortere en langere procedures kunnen ook voorkomen.

Bij de adoptiereis zult u op de terugreis in ieder geval via Curaçao reizen, dit heeft te maken met de zeer beperkte mogelijkheden voor een transitvisum voor het kind dat de Haïtiaanse nationaliteit heeft. Op de heenweg kunt u indien gewenst wel via de VS reizen. In ieder geval één van de partners dient persoonlijk af te reizen om het kind op te halen. U kunt pas afreizen indien u hiervoor door de NAS wordt uitgenodigd. Dit zal zijn nadat het inreisvisum voor Nederland en het transitvisum voor Curaçao zijn afgegeven. Het is onder de nieuwe procedure niet mogelijk om uw kind te laten escorteren.

Reisroute en verblijfstijd

Voor de 15-daagse tussentijdse reis kunt u via de Verenigde Staten naar en van Haïti reizen. Voor de VS dient u een Esta clearance te hebben, hierover wordt u door de NAS verder geïnformeerd.

Bij de adoptiereis om uw kind op te halen, is uw verblijfstijd vooral afhankelijk van de beschikbaarheid van vluchten. Wij adviseren u om tenminste één of twee dagen in Haïti te verblijven voor de hernieuwde kennismaking met uw kind.

Zowel voor de tussentijdse reis als voor de adoptie reis komt u op een maandag aan in Haïti. Het is niet mogelijk om in het weekeind aan te komen, tenzij u zelf uw transfer en verblijf regelt.

Voor de adoptiereis kunt u heen via de VS of Curaçao reizen, in beide gevallen heeft u voor de overstap naar Haïti tenminste één overnachting. Tijdens de terugreis verblijft u in ieder geval één nacht in Curaçao . Het is mogelijk om de adoptiereis te combineren met een vakantie in Curaçao, het visum voor het kind voor Curaçao kan gelijktijdig met het Nederlandse inreisvisum worden aangevraagd, de NAS moet dan wel ruim op tijd op de hoogte zijn van uw vakantieplannen.

Het is bij het ophalen van het kind niet mogelijk om terug via de VS te reizen, de procedure voor het transit visum voor het kind is tijdrovend en stressvol en wordt noch door de NAS noch door onze Haïtiaanse partner ondersteund.

Veiligheid tijdens verblijf

Haïti is een gevaarlijk land, als gevolg van de politieke en economische situatie is het dagelijkse leven op straat onvoorspelbaar. Het is NIET mogelijk om in Haïti zelfstandig rond te reizen ook al doet de Haïtiaanse Tourist Board verwoede pogingen om toeristen naar het land te trekken, dit is alleen voor zeer ervaren reizigers weggelegd.

Wij adviseren u een verblijf in een bewaakt Guesthouse of hotel. Voor de tussentijdse reis kan het voorkomen dat u geen keuze hebt in verblijfsplaats, maar gebruik moet maken van een verblijfsplaats in de buurt van het kindertehuis, wij bespreken dit met u op het moment dat deze situatie zich voordoet. U kunt alleen de straat op met een begeleider van de partner van de NAS. Ouders dienen zich te realiseren dat het niet nakomen van de veiligheidsvoorschriften niet alleen de kinderen en henzelf, maar ook hun begeleiders, in gevaar brengt.

Kinderen meenemen op de adoptiereis

Het is in beginsel niet toegestaan om bij de tussentijdse reis kinderen die al in uw gezin aanwezig zijn mee te nemen. Mede gezien de onveiligheid in Haïti en omdat de omstandigheden van verblijf vaak redelijk primitief zijn adviseren wij ook om dit echt niet te doen. In bijzondere situaties is de NAS bereid om met onze partner te overleggen of het toch mogelijk is om een kind dat al in het gezin aanwezig is mee te nemen.

Bij de adoptiereis staat het u vrij om uw kinderen wel mee te nemen naar Haïti. De NAS is er ook groot voorstander van dat kinderen die al in het gezin zijn, deel uit maken van de vorming van het nieuwe gezin. Echter, gezien de instabiliteit en onveiligheid in het land adviseert de NAS toch om kinderen niet mee te nemen maar hen samen met een begeleider in Curaçao te laten terwijl u op en neer reist naar Haïti. Tijdens de intake zullen we dit nader met u bespreken en bij het afreisgesprek kunt u hierin een definitieve keuze aangeven.

Adoptiekosten

Tijdens de intake informeren we u gedetailleerd over de adoptiekosten voor Haïti. Op het tabblad bemiddeling kunt u bij de keuze adoptiekosten en donateur worden, een indicatie voor dit contact vinden.